De 5 voorwaarden om erkend leerbedrijf te worden

SBB stelt eisen aan leerbedrijven. Je moet onder andere:

1. Een veilige en passende werkplek hebben voor de student.

2. Begeleiding bieden door een ervaren medewerker (praktijkbegeleider)

3. Werkzaamheden aanbieden die aansluiten bij de opleiding van de student

4. Bereid zijn samen te werken met de onderwijsinstelling en SBB

5. Akkoord gaan met vermelding van bedrijfsgegevens op div. websites zodat deze gevonden kan worden door studenten.

1. Een veilige en passende werkplek voor de student

Voorwaarde voor de erkenning is dat de leerplaats aantoonbaar voldoet aan sociaal veilige omstandigheden en de wettelijke eisen voor veiligheid. Daarnaast is een veilig leerklimaat vereist, waarin studenten de gelegenheid krijgen om te leren.

Sociaal veilig leerklimaat

SBB toetst vooral of je een veilige en leerzame plek biedt, met goede begeleiding. Sociale veiligheid hoeft niet zwaar bureaucratisch te zijn, zolang je maar kunt laten zien dat het geregeld, bekendgemaakt en nageleefd wordt. Wat je bijvoorbeeld zou kunnen doen om dit te laten zien:

• Stel een gedragscode op of leg huisregels vast. Zorg dat deze helder zijn en toegankelijk voor medewerkers en studenten;

• Richt een klachtenregeling in en zorg dat studenten weten waar en hoe ze een melding kunnen doen van ongewenst gedrag;

• Besteed in de RI&E (later meer hierover) aandacht aan PSA (Psychosociale Arbeidsbelasting: risico's zoals pesten, discriminatie en agressie worden zo in kaart gebracht;

• Stel een vertrouwenspersoon aan en zorg dat medewerkers en studenten deze kunnen vinden;

• Organiseer een training of instructie voor begeleiders over sociale veiligheid;

• Zorg tot slot dat de maatregelen die je neemt duidelijk op papier staan, makkelijk vindbaar zijn, dat alle medewerkers op de hoogte zijn én dat je deze aandacht geeft tijdens de inwerkperiode van de studenten.

Fysiek veilige leeromgeving

De veiligheid, gezondheid én ontwikkeling van stagiairs moeten tijdens hun stage goed geborgd zijn. Elke werkomgeving brengt echter risico’s met zich mee. Hoe zorg je als leerbedrijf voor een veilige leer- en werkomgeving?

Risico-inventarisatie - en evaluatie

Als leerbedrijf ben je wettelijk verplicht om een Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) op te stellen. Met een RI&E breng je alle risico’s binnen je bedrijf of organisatie in kaart. Daarna ga je aan de slag met het verkleinen of weghalen van de risico’s. Met als doel: zo min mogelijk gezondheidsklachten, verzuim en ongevallen. Je kunt een RI&E zelf maken of uitbesteden aan een professional. De RI&E moet altijd getoetst worden door een gecertificeerde arbodienst of arbodeskundige. Er dient ook een preventiemedewerker te worden aangesteld (bij minder dan 25 medewerkers mag dit de werkgever zelf zijn, mits deskundig). Deze speelt een belangrijke rol bij het opstellen van de RI&E en ontwikkelen van preventieve maatregelen.

Veilige werkplek & middelen

Machines en gereedschappen moeten regelmatig worden gekeurd en onderhouden. Ook de beschikbaarheid van PBM's (persoonlijke beveiligingsmiddelen) moet geregeld zijn. De werkplek is natuurlijk vooral bij bewoners thuis en daar heb je weinig invloed op, maar zorg dat de werkplek/verzamelplek toch veilig is ingericht. Dus vrije nooduitgangen en aanwezige brandblussers en eventueel duidelijke looproutes (indien mogelijk en nodig).

Instructie en administratie

Zorg voor duidelijke instructies voor de werkzaamheden, gebruik van gereedschap en veilig werken. Hou er rekening mee dat studenten geen werkzaamheden mogen verrichten die ongeschikt of onveilig zijn voor hun leeftijd/ervaring. Leg vast wat je moet doen bij een ongeval (EHBO, BHV, noodnummer, etc) en maak dit onderdeel van de instructies. Zorg dat er een werkwijze is voor het onderzoeken en registreren van incidenten en dat arbeidsongevallen worden gemeld bij de arbeidsinspectie.

En, niet onbelangrijk, een stagiair valt juridisch onder de verantwoordelijkheid van het leerbedrijf. Bij een ongeval ben je als leerbedrijf aansprakelijk. Controleer daarom of de aanprakelijkheidsverzekering dit dekt.

De praktijkbegeleider is een deskundige medewerker binnen het bedrijf en biedt de studenten begeleiding tijdens de leerbaan of stageperiode. Deze wordt ook wel leermeester, werkbegeleider of stagebegeleider genoemd. Wat er wordt verwacht van een praktijkbegeleider, hij/zij/hen:

• Is het eerste aanspreekpunt voor de student;

• Heeft een begeleidende en opleidende rol;

• Brengt vakkennis over;

• Stimuleert student om zich verantwoordelijk te voelen voor zijn/haar leerproces en functioneren als medewerker;

• Motiveert student;

• Stemt begeleiding op hem/haar/hen af;

• Let op voortgang van het leerproces en levert input voor beoordeling;

• Houdt contact met de begeleider vanuit school en de adviseur praktijkleren van de SBB.

Als erkend leerbedrijf kun je kosteloos gebruik maken van ondersteuning voor praktijkopleiders.

Sectorale aanvullingen: Techniek & Gebouwde Omgeving

Onder de branche Techniek en Gebouwde Omgeving vallen diverse crebonummers waar aanvullende eisen voor de praktijkbegeleider voor gelden. Voor de crebonummers: 25740 - 25744 - 25792, geldt dit niet.

In de regeling ‘erkenning leerbedrijven SBB’ van augustus 2025 is een model profiel Praktijkbegeleider opgenomen. Deze is handig om te gebruiken voor het werven en opleiden van een leermeester.

SBB toetst vooral of de werkzaamheden bijdragen aan de beroepsontwikkeling van de student. Het is dus niet genoeg dat een student alleen “meeloopt” of eenvoudige klusjes doet — de taken moeten opleidingsrelevant en leerzaam zijn.

Dit zou je, als praktijkbegeleider, kunnen doen om te zorgen dat de werkzaamheden goed aansluiten bij de opleiding. (Dan hebben we het over een BBL- of een BOL Stage):

• Bekijk het kwalificatiedossier van de opleiding waarvan je studenten begeleid en controleer welke kerntaken en werkprocessen de student moet beheersen. Zorg dat je de werkzaamheden zodanig aanpast of beoordeelt, dat deze aansluiten bij de kwalificaties van de opleiding;

• Stem vooraf met de school af wat de leerdoelen van de student zijn;

• Stel eventueel een praktijkleerplan of een BPV-plan op waarin je de concrete werkzaamheden koppelt aan een opleidingsonderdeel én het niveau van zelfstandigheid dat de student beheerst. neem dit op in de (verplichte) BPV overeenkomst;

• Tot slot, zorg dat de werkzaamheden voldoende divers zijn zodat de student meerdere competenties kan ontwikkelen.

4. Samenwerken met een onderwijsinstelling en SBB

De kans dat je al helemaal bereid bent om samen te werken met de SBB is vrij groot, maar wat betekent dat concreet?

• Er wordt altijd voor een BPV overeenkomst gezorgd en deze wordt door alle partijen (school, student en bedrijf) ondertekend;

• Het afstemmen van werkzaamheden en leerdoelen van de student;

• Er is structureel contact tussen de praktijkbegeleider en de schoolbegeleider over de voortgang;

• De praktijkbegeleider levert input voor de beoordeling van de student;

• Problemen (zoals uitval of een conflict) worden door de praktijkbegeleider gemeld bij de school;

• Als er verbeterpunten komen vanuit de school of SBB dan pak je deze op;

• SBB checkt(soms) na verloop van tijd of je nog steeds voldoet aan de voorwaarden van de erkenning. Een goede samenwerking betekent dat je de herbeoordeling accepteert en werkt aan verbetering waar nodig.

5. Akkoord gaan met vermelding van bedrijfsgegevens op sites

SBB plaatst de bedrijfsgegevens in het register van erkende leerbedrijven zodat studenten en scholen je kunnen vinden. Het gaat om:

• Bedrijfsnaam en locatie;

• Contactgegevens (telefoon/email);

• Opleidingen waarvoor je erkend bent;

• Eventueel het aantal beschikbare stageplaatsen.

Hoe zit het met kosten?

Er is geen inschrijfgeld en er zijn geen andere kosten verbonden aan de erkenning zelf. Waar je wel rekening mee kunt houden:

• Alle studenten moeten een passende vergoeding krijgen voor hun stage. je vergoedt ten minste de kosten die een student (BOL) moet maken om stage te lopen, zoals bijvoorbeeld reiskosten. Als de student (BBL) bij u werkt, gaat u een arbeidsovereenkomst aan en betaalt u naast een onkostenvergoeding ook loon.

• De tijdsinvestering voor de praktijkbegeleider;

• Het eventueel opleiden van de praktijkbegeleider

• Kosten voor het opzetten en toetsen van de RI&E;

• Eventuele kosten voor het aanschaffen of aanpassen van PBM's en gereedschap ten behoeve van de veiligheid. Of andere maatregelen die uit de RI&E komen.

Er diverse subsidies en fondsen beschikbaar. Kijk hier voor een aantal voorbeelden.

Voldoe je aan alle voorwaarden of ben je er mee bezig? Dan kun je de stappen voor de erkenning doorlopen.